Waarom verdwijnt Andere Tijden? Omdat de NPO het internet niet serieus neemt

📷 Stolbovsky / CC BY-SA / Wikimedia Commons / Nabewerking HK

Afgelopen week werd bekend dat geschiedenisprogramma Andere Tijden na twintig jaar gaat verdwijnen. De NPO wil graag een jonger publiek trekken (dat is alles onder de 50 in Hilversum). Het programma moest eerder al van 35 naar 18 uitzendingen per jaar. Presentator Hans Goedkoop vertrok destijds. Hij wist al wat die vermindering inhield: een sterfhuisconstructie. 

Frans Klein van de NPO was te gast bij Nieuwsuur om de keuze te motiveren. Echt heel duidelijk werd het niet waarom Andere Tijden moet verdwijnen (iets met ‘een betere mix van aanbod’). Interessant werd het wel, toen interviewer Jeroen Wollaars vroeg hoe het zit met de distributie: “mensen van mijn generatie kijken wel NPO, maar dan op hun laptop”. Klein: “Maar laptop is ook TV kijken voor ons (…) dus laten we niet over de definitie steggelen.”

Klein’s functie is ‘directeur video’, maar zijn antwoord laat goed zien wat hij eigenlijk is: directeur televisie. Voor de NPO is ‘online video’ een synoniem voor ‘televisie terugkijken’. Maak een programma voor primetime NPO1, pleur het in een app en tada: video on demand. Ik zou zeggen dat online hele andere eisen stelt aan inhoud en distributie, maar voor de NPO is alles lineair. Als je dat eenmaal weet zie je die zienswijze bij alles wat de NPO doet. Bij de NPO-podcasts bijvoorbeeld, waarin stukken van het radiojournaal opduiken, of de uitslag van FC Emmen – VVV midden in een gevoelig verhaal. Maak een radioprogramma, pleur het in een app en tada: een podcast.

Er zijn in Hilversum wél mensen die snappen dat internet iets anders is dan televisie. BOOS van Tim Hofman krijgt regelmatig een miljoen views op YouTube. NOS Stories krijgt er ook makkelijk een paar honderdduizend. Maar die, specifiek voor internet gemaakte, initiatieven kwamen er vooral ondanks, niet dankzij de NPO. Suzanne Kunzeler, die verantwoordelijk is voor de jongerenzender NPO3, noemde in 2016 de video’s van BOOS (die zij ‘vlogs’ noemt) “leuke initiatieven, maar niet direct (…) waartoe wij op aarde zijn. (…) het [is geen] content is die wij op een podium willen tillen.” 

Dat interview is vijf jaar oud, maar in Hilversum is die houding niet veranderd. Online wordt nog altijd gezien als minderwaardig ten opzichte van lineaire televisie. En de kijker wordt stelselmatig onderschat, want die zou geen moeilijke onderwerpen dulden. Maar kijk naar de YouTube-kanalen van Vox of Kurzgesagt: die leggen zware onderwerpen als klimaatverandering of racisme toegankelijk uit voor een grote, jonge doelgroep. Zonder dat er een blik BN’ers wordt opengetrokken, of dat er stomme spelletjes worden bedacht. Nee, gewoon door er geld, tijd en liefde in te steken. En ja, speciaal gemaakt voor online. Niet voor televisie. Want dat doe je gewoon op een andere manier.

Waar de liefde voor online ook in ontbreekt is de presentatie. Ik schreef eerder al eens over de app van de NPO. In de bijna vier(!) jaar sinds ik dat artikel schreef is er nauwelijks iets veranderd. Nog steeds is de app helemaal gebouwd rondom het idee dat je televisie wilt terugkijken. In de app staat bij elk programma prominent het afleveringsnummer en de oorspronkelijke uitzendtijd en datum, alsof je dat ooit zou willen zien als je online video kijkt. Die uitzenddatum en tijd staat trouwens bij alle programma’s in een onleesbaar lichtgrijs lettertype op een donkerblauwe achtergrond. Als de app een televisieprogramma was zou de netmanager op z’n achterste poten staan, maar in de app is het al maanden zo. Het toont maar weer aan dat de NPO de app niet ziet als een hoofdkanaal, maar als een bijzaak.

Die minachting voor de online kijker komt overal terug bij de NPO. Ook bij Andere Tijden. Die hebben een YouTube-kanaal. Het is echter pijnlijk duidelijk dat de video’s hermontages zijn van de televisieprogramma’s. In een video over vrachtwagenchaffeurs hoor je Hans Goedkoop aan het begin van de video gewoon ‘goedenavond’ zeggen. Maar dat die video tóch 200.000 views heeft zegt veel over het potentieel van zo’n kanaal.

Want stel dat Andere Tijden niet zou verdwijnen maar meer afleveringen zou gaan maken? Geen hermontages, maar specifiek voor online gemaakte bingeworthy documentaires met hetzelfde budget, grondige research en archiefmateriaal als voor televisie. Dat zou een stuk beter werken dan ‘jongeren’ teruglokken naar lineaire televisiekanalen. Waarom doet de NPO dát niet?

Het antwoord op die vraag zit ook in dat Nieuwsuur-interview. Frans Klein zegt dat “er gelukkig in Nederland nog steeds heel veel mensen televisie kijken.” Dat zegt hij niet alleen uit een soort stille hoop dat iedereen net zoals in 1975 weer stipt op zondag om 20.25 Nederland 1 aanzet om Showcolade te kijken. Hij zegt het ook omdat in Hilversum geldstromen gekoppeld zijn aan lineaire programma’s. Dat verandert maar langzaam, en er is ook weinig reden voor. 20% van het NPO-budget bestaat uit STER-inkomsten, bijna allemaal uit televisiereclames want de mogelijkheden om online te adverteren zijn sinds 2020 beperkt. Hoe vaak de NPO ook roept dat ze online serieus nemen: als je geld (en dus kwaliteit) wil in Hilversum moet je een televisieprogramma maken.

De commerciële concurrenten (DPG Media, RTL, SBS) hebben jarenlang gelobbyd dat de publieke omroep online zo weinig mogelijk mag. Dat heeft gewerkt. In een tijd waarin iedereen voor online gemaakte content kijkt maakt de publieke omroep vooral programma’s voor een oudere doelgroep, op een oud medium, dat uiteindelijk, net zoals die doelgroep, zal uitsterven.

Hoe de publieke omroep in 2021 nog steeds worstelde met het internet en dacht dat ze jongeren wel weer voor de buis konden krijgen. Je had er een prachtige aflevering van Andere Tijden over kunnen maken.

Eerdere afleveringen uit de serie ‘Hay Kranen heeft een mening over de NPO’:
* Hoe gebrek aan liefde de NPO online opbreekt (2017)
* NPO moet open kaart spelen (2015)

Het Lijstje van 2020

Foto: Jacob Boll

Er zijn drie zekerheden in het leven: je wordt geboren, je gaat dood, en je leest hier elk jaar Het Lijstje, mijn favoriete muziek van het afgelopen jaar.

Ik maak al zo’n lijstje sinds 2003 dus het is interessant om te zien wat er is veranderd.

Één verandering is dat vrouwen de laatste jaren hoger komen. Twee van de platen in de top 3 werden de afgelopen jaren gemaakt door vrouwen. Komt dat doordat ik feministischer ben geworden? Of omdat er domweg meer goed aanbod is dat niét door mannen wordt gemaakt? Dit schreeuwt natuurlijk naar een promotie-onderzoek, maar ik denk dat ik het maar laat bij deze observatie.

Ik merk ook dat ik vaker dan voorheen kies voor muziek die richting de ambient gaat (al zou je dat niet zeggen als je naar #2 kijkt in mijn lijstje). Misschien heb ik meer behoefte aan rust en reinheid in deze rare tijden? Of word ik gewoon een oude lul die niks meer kan hebben?

Dit jaar kan ik in ieder geval wel weer opscheppen dat ik allemaal obscure vage bandjes bovenaan heb staan. De nummer 1 heeft slechts 15.000 maandelijkse luisteraars op Spotify, maar daar gaat nu natuurlijk verandering in komen!

De albums van 2020

  1. Deserta – Black Aura My Sun
  2. Special Interest – The Passion Of
  3. Ana Roxanne – Because of a Flower
  4. Porridge Radio – Every Bad
  5. Caribou – Suddenly
  6. Phoebe Bridgers – Punisher
  7. Fontaines D.C. – A Hero’s Death
  8. Wolf Parade – Thin Mind
  9. Jessie Ware – What’s Your Pleasure?
  10. Destroyer – Have We Met
  11. Sufjan Stevens – The Ascension
  12. Róisín Murphy – Róisín Machine
  13. Squarepusher – Be Up A Hello
  14. keiyaA – Forever, Ya Girl
  15. Run the Jewels – RTJ4
  16. Adrianne Lenker – songs
  17. Siv Jakobsen – A Temporary Soothing
  18. Tame Impala – The Slow Rush
  19. HAIM – Women In Music Pt. III
  20. Julianna Barwick – Healing Is A Miracle

De nummers van 2020

Ik maakte ook een Spotify-playlist met van alle hierboven genoemde albums minimaal één nummer, plus andere liedjes die ik goed vond (zoals dat nummer over emmers, dweilen en natte poesjes, ook leuk in de Disney-versie).

📀 Bijna drie uur luisterplezier voor de pandemische feestdagen.

In die playlist zit verder geen volgorde. Maar wat ik nog wel wil opmerken is dat ik Young Buck van de Canadese band Braids echt hét nummer van het jaar vind.

Het optreden van 2020

Volgend jaar beter!

Nog meer lijstjes bij Pitchfork, NPR, Best Ever Albums, The Guardian, Metacritic en OOR.

En als u even in de archieven wilt duiken: hier is Het Lijstje uit 2019, 2018, 2017, 2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004 en 2003.

How to know which Micro USB cables have data (and which ones can only charge)

Here’s a seemingly simple question, what is the difference between these two Micro USB to USB-A cables?

They look very much alike. They are both black, have a USB-A connector on one side and a Micro USB connector on the other side, and feature the ‘trident’ USB logo.

However, something funny happens when you try to use these cables to send over data to a device, like sending music to your (Android) smartphone or books to your e-reader (like a Kindle or Kobo). One of these will work, and the other will not.

Why is that? Let’s take a look at the pins of a USB-A connector:

Image adapted from Simon Eugster / Wikimedia Commons / CC-BY-SA

There are four pins here. Pin 1 and 4 carry the power (for example, to charge your phone), pins 2 and 3 are used for data transfer (like sending photos). However, even though these pins are here, doesn’t mean that the wires for data transfer (pins 2 and 3) are necessarily available. Especially in cheaper cables, that you might get when ordering stuff from sites like AliExpress, these wires might be missing to reduce cost.

When you try to use one of those cables (without data transfer wires) your phone or e-reader will be charged, but you can’t send data over from your laptop. The same thing also happens when you’re trying to send programs to a development board, like an Arduino or ESP32 device.

If you’re like me, and you tend to accumulate all kinds of gadgets over the years you’ll probably have a drawer full of Micro USB cables like this:

You’re probably wondering now: how do i know which ones of these are usable for data transfer, and which ones can you only use to charge devices?

Turns out there’s no easy way to do that by just looking at the cable. In theory, USB cables that support data transfer should have the ‘trident fork’ logo, but in practice the cheap stuff from China uses that logo whether it has data capabilities or not.

So the only way to know for sure is to test them all by hand. I used my Kindle for this. When a cable has data, you will see the ‘USB Drive Mode’ screen featured on the left, and the Kindle will show up in your file manager after a couple of seconds. If the cable only has power, it will just show the regular ‘standby’ screen (on the right).

Obviously, you don’t need a Kindle to do this. You can use any device that supports file / data transfer. Like you could use Android File Transfer if you have an Android smartphone.

I just went through my drawer of cables, tested them all, and put a little label on them. Yellow if the cable only supported power, green if it had both power and data.

Hopefully this article clears up some of the headaches you might have with USB cables. Let me know in the comments if you have any other useful advice.

Welke tools, hardware en software ik allemaal gebruik

Stickers op mijn laptop. Is dit hardware of software?

Uses This (voorheen: The Setup) is een van mijn favoriete rabbit holes. Een website met meer dan 1.000 interviews waarin bekende en minder bekende mensen vertellen welke tools ze gebruiken om hun werk gedaan te krijgen. Ik ben natuurlijk lang niet belangrijk genoeg voor die site, maar gelukkig kan ik het format van Uses This even stelen voor mijn eigen blog.

Hardware

Ik voldoe aan alle clichés over webontwikkelaars en heb dus een MacBook. Specifiek is dat een MacBook Pro 13″ uit 2014. Die dingen gaan nooit stuk, zelfs de allereerste MacBook van wit plastic die ik ooit had wordt nog steeds door mijn vader gebruikt. Het fijne van mijn model is dat het geen nutteloze touch bar heeft, wél poorten waar je geen stekkertjes voor nodig hebt en een fatsoenlijk toetsenbord.

Als ik niet onderweg ben plug ik mijn laptop in op een externe monitor. Op dit moment is dat een Apple Cinema Display van 23″ van minstens 12 jaar oud die ik voor €50 op Marktplaats op de kop heb getikt. Ik tik het liefst op een Microsoft Sculpt ergonomisch toetsenbord. Bijkomend voordeel is dat niemand achter mijn Mac durft te zitten door de rare vorm. Helaas is de bijpassende muis recent gesneuveld en behelp ik me nu met een budget Logitech-muis (lees: ik ben te gierig).

Verder heb ik twee Raspberry Pi minicomputertjes. Eentje om backups te maken van mijn servers, en eentje met RetroPie die ik gebruik om oude Nintendospelletjes te spelen. Met een Playstation 4-controller gaat dat zelfs draadloos.

Ouderwetse papieren aantekeningen maak ik in Moleskine Cahier gelinieerde boekjes. Die zijn ook een stuk goedkoper dan de reguliere notitieboekjes van Moleskine (bespeuren jullie een thema?). Ik schrijf dan het liefst met de Papermate Inkjoy 100.

Al die spullen vervoer ik in een legergroene Fjällräven rugzak die natuurlijk nergens meer te krijgen is en dus ook niet linkbaar. Hij heeft heel veel vakjes, inclusief eentje bovenop waar je snel oordopjes en dergelijke in kan dumpen.

Software

Mijn belangrijkste browser is Chrome, vooral vanwege DevTools. Het internet zonder adblocker is onveilig en traag, dus ik gebruik uBlock Origin. Ik probeer soms te switchen naar Firefox omdat ik minder Google in mijn leven wil, maar dat is me nog niet gelukt.

Voor websites maak ik voor de voorkant meestal gebruik van Javascript-framework Vue, in combinatie met SASS voor de styling. Aan de achterkant is dat meestal Python, en sporadisch PHP. Mijn eigen websites draaien op WordPress (met zo weinig mogelijk plugins) en al dat moois host ik op een virtuele server bij Tilaa.

Mijn code tik ik in Sublime Text. Aantekeningen maak ik als simpele tekstbestanden via NvAlt, die ik sync met Dropbox en op mijn iPhone kan lezen met 1Writer. Al mijn messaging apps, Slack en dergelijke laat ik lopen via Franz. Voor to-do’s ben ik recent overgestapt van Wunderlist naar TickTick. Dat gebruik ik ook voor het verzamelen en organiseren van linkjes voor mijn nieuwsbrief. Die nieuwsbrief verstuur ik via Revue. Verder gebruik ik vaak de terminal, om bijvoorbeeld mijn code in te checken in Git.

Om te mediteren gebruik ik Oak op mijn iPhone. Overcast voor podcasts. Op verre reizen ben ik fan van maps.me voor offline kaarten. TunnelBear is mijn VPN-dient als ik illegale torrents…eh privacy-gevoelige dingen moet doen. Mijn telefoonabonnement neem ik al jaren af via Simyo, voor €20 heb ik een databundel van 15GB en onbeperkt bellen. 

De toekomst

Ik ben eigenlijk best tevreden met al mijn spulletjes. Op termijn zal ik wel een nieuwe MacBook nodig hebben. Ik hoop dus dat Apple een beetje opschiet met die nieuwe toetsenborden op laptops. En dat Microsoft me na het lezen van dit stuk een gratis nieuwe muis opstuurt.

En wat zijn jouw favoriete tools en dingen die je niet kan missen? Laat een comment achter hieronder.

How i fixed the PHP processes killing my server

Photo by Taylor Vick / Unsplash

The website you’re currently visiting is hosted on a VPS (virtual private server) running Ubuntu 16.04 with Nginx as a web server and PHP for most applications.

Unfortunately it wasn’t running that well. I use an excellent free service called Uptime Robot that sends me e-mail if the website is down for more than five minutes. And my inbox looked like this for the past few days.

What you see here are warnings about the fact that Uptime Robot can’t load this website. Maybe i should do something about that.

However, i’m not really a sysadmin. I like running my own server because that allows me lots of freedom in what technologies i can use to run my projects. But i don’t like fixing problems like this. So what i usually do is ssh to my server and run:

sudo reboot

Which tends to fix most problems. This problem kept returning though.

So, when i got another mail indicating the server was down i logged in, didn’t reboot it and checked a couple of vital things. The first thing i did was running:

uptime

Apart from giving you stats about how long your server has been running, it also gives you some other statistics.

 14:36:46 up  1:33,  2 users,  load average: 0.08, 0.02, 0.01

The three numbers at the end are the load averages for the past 1, 5 and 15 minutes. This gives an indication of how hard your CPU is working. If you have a single CPU in your machine these values should not exceed 0.7 or so (because a 1 indicates maximum load). If you have more than one CPU you can multiply the value by the number of CPUs in your machine.

But as you can see, these values are pretty low. So the problem wasn’t that my CPU was overloaded.

The next step was running htop (a more user friendly version of the classic top command). This showed me something was eating up all my RAM. What was going on?

Because this server is used mainly for serving websites i checked the logs for my web server, nginx.

sudo vim /var/log/nginx/error.log

And sure enough, around the same time i received all the e-mails about my site going down the log was filled with messages like this:

2020/03/28 12:05:53 [error] 998#998: *128599 open() "/usr/share/nginx/www/50x.html" failed (2: No such file or directory), client: x.x.x.x, server: www.haykranen.nl,     request: "POST /xmlrpc.php HTTP/1.1", upstream: "fastcgi://unix:/run/php/php7.0-fpm.sock", host: "www.haykranen.nl"

I don’t have a HTTP 500 error page defined, that’s the reason for the error messages. But the message also indicates something is causing these errors. Because it also mentions PHP i checked my PHP logs:

sudo vim /var/log/php7.0-fpm.log

And sure enough, there i found the culprit:

[28-Mar-2020 11:31:03] WARNING: [pool www] server reached pm.max_children setting (50), consider raising it

PHP spins up a new process every time a script gets executed. However, a new process takes up a block of memory. How much depends on your settings, but in my case it was around 64MB. The pm.max_children setting is crucial here, because it determines the maximum number of processes. Given that my server only has 2GB of memory, 50 PHP processes of roughly 64MB would take 3.2GB of RAM. No wonder my server had some issues!

To make sure there were actually 50 processes running i executed this command:

systemctl status php7.0-fpm

And sure enough, it showed me the 50 processes.

Now, i could just lower the pm.max_children setting (or use some other setting to determine that number automatically). However, the more important question is: why is PHP running so many processes?

There are many ways to check that, but one simple way is by using the lsof command that will list all open files.

lsof

This will produce a gigantic list of all open files on the system, so you need a little filtering. Let’s use this together with the grep command.

lsof | grep php

This still gives loads of results (over 4.000 lines in my case). So i saved it to a file

lsof | grep php > php.txt

And then copied it over to my local machine to inspect the contents of the file.

scp myserver:php.txt .

I did some searching through the file and finally found something interesting. The php files that were run and located in my /var/www/ folder (that contains all of my websites) all referred to the same website: sum.bykr.org.

The website at that URL was an old project that had been running for years. A hackathon project, it was basically a dynamic mirror of Wikipedia with a different skin and some added features. The thing is, because pages were generated dynamically it could render any page on the English Wikipedia. And not just that: it also contained links to every language edition of Wikipedia. Meaning it potentially could generate millions of pages.

And sure enough, when i took a look at the log files of this old website, it was filled with endless requests from search engine spiders trying to index the complete Wikipedia in 200 languages.

So in the end, the fix for the problems with my server was very simple: just disable this old website. I put an ‘out of order’ page on sum.bykr.org, so i could finally stop doing maintenance work.

And i wrote a blog about it.

Voorspellingen voor de jaren twintig

Nee, zo ziet de wereld er niet uit in 2030. (Foto: Hammer & Tusk / Unsplash)

Ik ben gek op toekomstvoorspellingen. Ik heb een hele collectie met boeken uit de jaren zeventig en tachtig die voorspellen hoe het jaar 2000 er uit zou zien.

Daarnaast doe ik zelf ook regelmatig een duit in het zakje. In 2016 had ik al wat voorspellingen voor 2050. Nu kijken we iets minder ver vooruit, naar het komende decennium. En wat blijkt? Veel van de voorspellingen die ik deed voor 2050 doe ik nu eigenlijk ook voor 2030. De toekomst lijkt op zichzelf.

Met dank aan alle mensen die me tips gaven en hebben meegedacht om dit lijstje tot stand te brengen. Ik voorspel: jullie lachen me allemaal over tien jaar uit!

In of uit de matrix

In de toekomst zouden we allemaal met VR-brillen rondlopen (zie het belachelijke plaatje boven dit stukje). Google probeerde dat al eens met de Glass, maar faalde jammerlijk (en je zag er als een idioot uit). Ondertussen is er wel degelijk vrij ongemerkt een augmented reality techniek gemeengoed geworden zonder dat iemand het zo benoemt: draadloze oordopjes, en dan vooral de AirPods van Apple. Het lijkt een kwestie van tijd voordat er ook een vergelijkbare technologie ontstaat, maar dan voor video.

De vraag is hoe we straks omgaan met een maatschappij waarin iedereen continu in een soort van gecombineerde analoge/digitale staat verkeert. Ik heb geen AirPods, maar als ik normale oordopjes in heb dan doe ik ze altijd uit als ik praat met iemand anders, ook al is het alleen maar om even mijn ov-kaart aan de conducteur te laten zien. Dat soort beleefdheden verdwijnen op termijn, en dan heeft iedereen dergelijke gadgets de hele dag in. Als je de hele dag kan luisteren of kijken naar een andere wereld, wat is dan nog echt?

Ook online vervaagt de grens tussen echt en nep. Teksten die niet van echt te onderscheiden zijn kunnen al worden gegenereerd door computers. Hele conversaties op sociale media worden gehouden door bots. Voor je het weet heb je een relatie met een bot. Of kun je chatten met overleden dierbaren via LijktIn. Eenzame jonge mannen die sociaal onhandig zijn nemen nu al een virtuele vriendin.

En dan hebben we het nog niet gehad over deepfakes en aanverwante technieken.

Wat blijft er over van de echte wereld?

Digitaal disciplineren

Omdat alles wordt gemeten, gemonitord en omgezet naar doorzoekbare data is het makkelijk geworden om daar ook consequenties aan te verbinden. De ANWB biedt al een verzekering aan die je rijgedrag bijhoudt via een beacon en een app. Je kunt dan tot 30% korting krijgen als je veilig rijdt. Gezondheidsspecialisten zien een positieve ontwikkeling in verzekeringen die je korting aanbieden als je een gezonde levensstijl nastreeft met stappentellers.

Meer dan tweederde van alle betalingen zijn al digitaal. Cash gebruiken wordt tegen het einde van het decennium net zo apart als een ouderwetse Nokia hebben. Het digitaal worden van alle transacties biedt veel mogelijkheden tot gedragsbeïnvloeding en disciplinering. Een medische behandeling krijgen wordt een stuk moeilijker als uit je gezondsheidsdata blijkt dat je een ongezonde levensstijl had.

De laatste caissière

De kolenboer, de lantaarnopsteker en de stronttonnetjesschepper. Allemaal beroepen die niet meer bestaan. Er komen er nog veel meer bij door de toenemende automatisering. Het meest in het oog springend: de caissière. Er zijn al vestigingen van Albert Heijn op stations waar alleen maar zelfscankassa’s zijn en een onderbetaalde eenzame vakkenvuller die af en toe moet controleren of iemand die bier koopt wel meerderjarig is. Het neemt de komende tien jaar alleen maar toe.

Wellicht kunnen die caissières zich omscholen zodat ze de steeds ouder wordende boomers kunnen verzorgen. Of ze gaan werken in een nostalgische supermarkt, voor de mensen die graag analoog willen gaan.

Analoog gaan

De alomtegenwoordige digitalisering heeft natuurlijk keerzijdes. Door het versmelten van de digitale en analoge wereld komt er meer eenzaamheid en vervreemding, zeker in de grote steden. Het constante meten, vastleggen en verwerken van persoonlijke data leidt tot veel meer Cambridge Analytica-esque privacyschandalen. Grote cyberaanvallen en problemen met de stroomvoorziening leiden tot een groeiende vraag naar analoge oplossingen en voorzieningen.

Er ontstaat daarom een tegenbeweging. Het afgelopen decennium werd gezond eten en milieubewust consumeren belangrijke thema’s. In dit decennium wordt dat ‘analoog gaan’. ‘Offline zijn’ wordt net zo hip als vegan eten, of een mindfulness-cursus volgen. Apps en sites worden beoordeeld op hun ‘digitale hygiëne’. Geen cookiemuur hebben wordt het toppunt van hipheid. Alles wat ‘ouderwets analoog’ is, zoals bordspelletjes, mag zich verheugen op veel interesse in de komende tien jaar.

Het nadeel is wel dat het lastig is om je vrienden te laten zien hoe bewust analoog je bezig bent. Een slimme ondernemer begint een populaire dienst die je sociale media bijhoudt, zolang je ze maar af en toe een papieren update stuurt per post. Je likes en stories krijg je dan ook per post thuisgestuurd.

Klimaatslachtoffers en winnaars

In Venetië overstroomde de raadszaal nadat de gemeenteraad een plan tegen de klimaatcrisis wegstemde. Maar zelfs de grootste klimaatsceptici gaan dit decennium toegeven dat er iets moet gebeuren. Maar voor een hoop plekken is het te laat.

Het meest zichtbare slachtoffer van de klimaatcrisis wordt Indonesië, en dan met name de hoofdstad Jakarta. De afgelopen tien jaar is de bodem daar 2,5 meter gedaald. In 2050 staat Noord-Jakarta voor 95% onder water.

Maar er zijn ook winnaars van de klimaatcrisis. Elektrische fietsen, stepjes en auto’s rijden in 2030 in grote hoeveelheden over straat. De komende tien jaar zijn er grote doorbraken op het gebied van de opslag van energie. Nieuwere batterijen, die veel kleiner, efficiënter en goedkoper zijn, maken zelfs elektrisch vliegen commercieel interessant. Door die verandering trekt het grote geld zich langzaam trug uit de olie, met een hoop verschuivingen op het geopolitieke vlak.

Europa: het Venetië van de wereld

Ondanks alle klimaatproblematiek neemt het aantal mensen dat het vliegtuig pakt en naar verre landen reist toe. De stijging komt vooral uit landen in Oost-Azië, met name China. Europa blijft een populaire bestemming, en wordt nog veel toeristischer. Amsterdam lijkt in 2030 sterk op het Venetië van nu.

Protesten kunnen niet voorkomen dat het vrijwel onmogelijk wordt om in de belangrijkste delen van de grote steden Nederlands te spreken. Er vindt daarom ook veel migratie plaats, vooral naar het oosten van het land. Steden als Zwolle, Amersfoort en Arnhem raken erg in trek bij Randstedelingen die de rust opzoeken.

De rest

Dan nog korte voorspellingen zonder lang verhaal. Het aardige is, als je er maar genoeg doet zit er altijd iets tussen dat klopt!

  • Donald Trump wordt dit jaar herkozen als president van de Verenigde Staten.
  • In 2030 is Schotland geen deel meer van het Verenigd Koninkrijk maar wel van de Europese Unie.
  • Apple is weer moedig en verwijdert ook de laatste poort op de iPhone. Andere telefoonmakers volgen. Gebruikers huilen.
  • Er wordt veel geld verloren bij de frequentieveilingen voor 5G, wat toch een beetje een hype blijkt te zijn.
  • Tot je zeventigste doorwerken is heel normaal. De gemiddelde levensduur in 2030 is hoger dan 90.
  • Een doorbraak in de medische wetenschap zorgt voor veel meer beschikbare donororganen en/of dat die minder snel worden afgestoten door het lichaam.

Tot in 2030!

De muziek van de jaren tien (2010 – 2019)

Het einde van het decennium betekent een terugblik op de beste muziek van de afgelopen tien jaar.

Net zoals bij het vorige decennium heb ik twee lijsten gemaakt: een met de 50 beste nummers (zie hier de Spotify-playlist), en een met de 60 beste albums.

De beste albums van de jaren tien

  1. Sufjan Stevens – The Age of Adz (2010)
  2. Kanye West – My Beautiful Dark Twisted Fantasy (2010)
  3. Joanna Newsom – Have One On Me (2010)
  4. Arcade Fire – The Suburbs (2010)
  5. Oneohtrix Point Never – Replica (2011)
  6. My Bloody Valentine – m b v (2013)
  7. Radiohead – A Moon Shaped Pool (2016)
  8. David Bowie – Blackstar (2016)
  9. Slowdive – Slowdive (2017)
  10. Sufjan Stevens – Carrie & Lowell (2015)
  11. The Walkmen – Lisbon (2010)
  12. Kanye West – Yeezus (2013)
  13. Oneohtrix Point Never – R Plus Seven (2013)
  14. Jay Z / Kanye West – Watch the Throne (2011)
  15. Run the Jewels – Run the Jewels 2 (2014)
  16. Arcade Fire – Reflektor (2013)
  17. Kali Uchis – Isolation (2018)
  18. Cloud Nothings – Here and Nowhere Else (2014)
  19. Death Grips – The Money Store (2012)
  20. Joanna Newsom – Divers (2015)
  21. James Blake – James Blake (2011)
  22. Father John Misty – I Love You, Honeybear (2015)
  23. Bon Iver – Bon Iver (2011)
  24. The Field – Looping State of Mind (2011)
  25. Weyes Blood – Titanic Rising (2019)
  26. BEA1991 – Brand New Adult (2019)
  27. Jlin – Dark Energy (2015)
  28. Spoon – They Want My Soul (2014)
  29. Thom Yorke – ANIMA (2019)
  30. CHVRCHES – The Bones of What You Believe (2013)
  31. Death Grips – NO LOVE DEEP WEB (2012)
  32. Low – Double Negative (2018)
  33. Zola Jesus – Okovi (2017)
  34. The Weeknd – House of Balloons (2011)
  35. Oneohtrix Point Never – Returnal (2010)
  36. Big Thief – Two Hands / U.F.O.F. (2019)
  37. Owen Pallett – Heartland (2010)
  38. Daft Punk – Random Access Memories (2013)
  39. The War on Drugs – Lost in the Dream (2014)
  40. New Order – Music Complete (2015)
  41. Jai Paul – Leak 04-13 (Bait Ones) (2013 / 2019)
  42. The Tallest Man on Earth – The Wild Hunt (2010)
  43. Toumani Diabaté – Toumani & Sidiki (2014)
  44. James Ferraro – Far Side Virtual (2011)
  45. araabMUZIK – Electronic Dream (2011)
  46. Caribou – Our Love (2014)
  47. Spoon – Hot Thoughts (2017)
  48. Tame Impala – Currents (2015)
  49. HAIM – Days Are Gone (2013)
  50. De Jeugd van Tegenwoordig – De Lachende Derde (2010)
  51. Courtney Barnett – Tell Me How You Really Feel (2018)
  52. The Field – Cupid’s Head (2013)
  53. Grimes – Visions (2012)
  54. Macintosh Plus – Floral Shoppe (2012)
  55. Jon Hopkins – Immunity (2013)
  56. Julia Jacklin – Don’t Let the Kids Win (2016)
  57. Cut Copy – Zonoscope (2011)
  58. zZz – Juggernaut (2015)
  59. Future Islands – In Evening Air (2010)
  60. Aphex Twin – Syro (2014)

De beste nummers van de jaren tien

  1. Future Islands – Vireo’s Eye (2010)
  2. Susanne Sundfør – Slowly (2015)
  3. Sufjan Stevens – Impossible Soul (2010)
  4. Arcade Fire – Sprawl II (Mountains Beyond Mountains) (2010)
  5. David Bowie – Blackstar (2016)
  6. Kanye West – All Of The Lights (2010)
  7. Sufjan Stevens – The Only Thing (2015)
  8. Radiohead – True Love Waits (2016)
  9. Robyn – Dancing On My Own (2010)
  10. Julie Byrne – I Live Now as a Singer (2017)
  11. Slowdive – Don’t Know Why (2017)
  12. Roosbeef – Raak mij aan (2015)
  13. Arcade Fire – Afterlife (2013)
  14. Big Thief – Not (2019)
  15. Cut Copy – Need You Now (2011)
  16. BEA1991 – Loser Wins (2019)
  17. The Walkmen – Juveniles (2010)
  18. My Bloody Valentine – new you (2013)
  19. Sharon Van Etten – Serpents (2012)
  20. Weyes Blood – Andromeda (2019)
  21. The War On Drugs – An Ocean In Between The Waves (2014)
  22. Caribou – Can’t Do Without You (2015)
  23. Cloud Nothings – Pattern Walks (2014)
  24. Joanna Newsom – Baby Birch (2010)
  25. Bon Iver – Calgary (2011)
  26. Future Islands – Balance (2011)
  27. Röyksopp & Robyn – Monument (2014)
  28. Lucy Dacus – Night Shift (2018)
  29. Toumani Diabaté – Rachid Ouiguini (2014)
  30. Cardiknox – Bloodlust (2016)
  31. Keiino – Spirit in the Sky (2019)
  32. Jay-Z & Kanye West – Niggas in Paris (2011)
  33. Carly Rae Jepsen – Run Away With Me (2015)
  34. Tame Impala – Let It Happen (2015)
  35. Courtney Barnett – Charity (2018)
  36. Broken Social Scene – Protest Song (2017)
  37. Björk – Losss (2017)
  38. Kanye West – Bound 2 (2013)
  39. Death Grips – The Cage (2012)
  40. Zola Jesus – Night (2017)
  41. Grimes – Oblivion (2012)
  42. Father John Misty – Strange Encounter (2015)
  43. Jai Paul – jasmine (demo) (2013)
  44. Beach House – 10 Mile Stereo (2010)
  45. Amen Dunes – Time (2018)
  46. HAIM – The Wire (2013)
  47. Run The Jewels – Blockbuster Night, Pt. 1 (2014)
  48. Joanna Newsom – Sapokanikan (2015)
  49. Empress Of – When I’m With Him (2018)
  50. Nneka – Shining Star – Joe Goddard Remix (2012)

Tien favoriete concerten van de jaren tien

  1. Leonard Cohen (Olympisch Stadion Amsterdam, 2012)
  2. Sufjan Stevens (Muziekgebouw Eindhoven, 2011)
  3. Belle and Sebastian (TivoliVredenburg Utrecht, 2017)
  4. Future Islands (Melkweg Amsterdam, 2014)
  5. zZz (OT301 Amsterdam, 2015)
  6. Cher (Ziggo Dome, 2019)
  7. Selda Bağcan (TivoliVredenburg Utrecht, 2018)
  8. Wolf Parade (Best Kept Secret, 2016)
  9. Gorki (Tivoli de Helling Utrecht, 2014)
  10. Colin Benders (Concertgebouw Amsterdam, 2019)

En als afsluiter van deze lijstjesmanie mijn favoriete videoclip van de jaren tien. Dat was een bijzonder liveoptreden van Arcade Fire tijdens de YouTube Music Awards van 2013, geregisseerd door Spike Jonze.

Arcade Fire – “Afterlife” – Live at the YouTube Music Awards (YTMA)

Meer lijstjes met de beste muziek van de jaren tien lees je bij Pitchfork, Best Ever Albums, Metacritic, uDiscoverMusic en Tiny Mix Tapes

Het lijstje van 2019

Foto: Justin Higuchi / CC-BY

Er is dus een gigantische lijst met de beste muziek van het decennium. Je zou bijna vergeten dat er óók nog een lijstje is met de muziek van dít jaar.

Ook voor dit lijstje is een Spotify playlist beschikbaar van wat ik goed vond in 2019.

  1. Weyes Blood – Titanic Rising
  2. BEA1991 – Brand New Adult
  3. Thom Yorke – ANIMA
  4. Big Thief – Two Hands / U.F.O.F.
  5. Jai Paul – Leak 04-13 (Bait Ones) (2013 re-release)
  6. Fennesz – Agora
  7. Sharon van Etten – Remind me Tomorrow
  8. Blanck Mass – Animated Violence Mild
  9. Hydrogen Sea – Automata
  10. Denzel Curry – ZUU
  11. Jenny Hval – The Practice of Love
  12. Julia Jacklin – Crushing
  13. Aldous Harding – Designer
  14. De Ambassade – Duistre Kamers
  15. Kevin Morby – Oh My God
  16. Oso Oso – basking in the glow
  17. Cosey Fanni Tutti – Tutti
  18. Tyler, the Creator – IGOR

Meer lijstjes bij Pitchfork, NPR, Best Ever Albums, The Guardian, Metacritic, en 3voor12.

En als u even in de archieven wilt duiken: hier is het lijstje uit 2018, 2017, 2016, 2015, 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006, 2005, 2004 en 2003.

Mijn top 2000 van 2019

Foto: Laurens van Heerde / CC-BY, via Wikimedia Commons

Ja hoor, ik ben er weer ingetrapt. Ik luister verder helemaal niet naar die toestand op de radio, maar ik vind het wel leuk om elk jaar een lijstje te maken met mijn 35 favoriete nummers evah.

Wat ik dan eigenlijk nog het leukste vind is om dat lijstje te vergelijken met mijn versies van 2016, 2017 en 2018.

Anyway, dit is mijn lijstjeEn u kunt dat allemaal beluisteren via Spotify, behalve Joanna Newsom en My Bloody Valentine, want die wensen niet gestreamd te worden.

Gebleven

Deze nummers stonden vorig jaar ook al in mijn Top 2000.

  • Annie – Heartbeat
  • Arcade Fire – Neighborhood #1 (Tunnels)
  • Bonnie ‘Prince’ Billy – Nomadic Revery (All Around)
  • Cocteau Twins – Fifty-Fifty Clown
  • Depeche Mode – Enjoy The Silence
  • dEUS – Nothing Really Ends
  • Dolly Parton – I Will Always Love You
  • Enya – Orinoco Flow (Sail Away)
  • Gorki – Mia
  • Joanna Newsom – Emily
  • Joy Division – Love Will Tear Us Apart
  • Kate Bush – Hounds of Love
  • Kraftwerk – Computer World
  • Michael Jackson – Billie Jean
  • My Bloody Valentine – To Here Knows When
  • Nirvana – All Apologies
  • Prince – When Doves Cry
  • Radiohead – Everything In Its Right Place
  • Sufjan Stevens – Impossible Soul
  • Talk Talk – I Believe In You
  • Talking Heads – Once In A Lifetime
  • The Beach Boys – God Only Knows
  • The Smiths – This Charming Man
  • Van Morrison – Into The Mystic

Zelfde artiest, ander nummer

Er zijn ook artiesten die er weer in staan, maar dan met een ander nummer. Hieronder staat tussen haakjes het nummer dat ze in mijn lijstje van vorig jaar hadden. Opvallend is dat ik bij Belle and Sebastian weer terug ben gegaan naar het nummer dat ik in 2016 koos.

  • Belle and Sebastian – The State I Am In (The Boy With The Arab Strap)
  • David Bowie – Blackstar (Changes)
  • Leonard Cohen – Everybody Knows (Hallelujah)
  • New Order – Temptation (Blue Monday)

Nieuwe nummers

Er zijn ook nieuwe nummers ten opzichte van vorig jaar, waarvan er twee er daarvoor eerder wel in stonden. Zowel Robyn als William Onyeabor stonden in mijn lijst van 2016.

  • Future Islands – Vireo’s Eye
  • Kanye West – All Of The Lights
  • Marvin Gaye – What’s Going On
  • Robyn – Dancing On My Own
  • Roosbeef – Raak mij aan
  • Susanne Sundfør – Slowly
  • William Onyeabor – When The Going Is Smooth & Good

De data van mijn vakantie

Idyllisch uitzicht bij ons hotel in de buurt van Bilbao.

Mijn vriendin en ik vierden deze zomer drie weken vakantie in Spanje. We vlogen op Barcelona, huurden een auto, een maakten een road trip van zo’n 3.000 kilometer door de Spaanse (en Franse) Pyreneeën via Vic, Figueres, Perpignan, San Sebastian, Bilbao en Zaragoza.

In plaats van een verhaaltje over het hotel met dat beste uitzicht (Casa Rural Ametzola, leuk dat je het vraagt) leek het me aardig om eens iets te vertellen over de data van mijn vakantie. Wat ik tegenkwam. Wat ik zelf heb gemaakt. En wat ik ermee heb gedaan.

Je bankrekening als je een auto huurt in Spanje.

Laten we beginnen met geld. Mijn vriendin en ik zijn walgelijk efficiënt en houden alles bij in spreadsheets. We weten precies hoeveel we kwijt waren bij de meeste van onze vakanties.

Maar als je wilt vergelijken zegt een totaalbedrag weinig. De beste manier om de prijs van vakanties te vergelijken is daarom door de te kijken naar hoeveel je gemiddeld per persoon per dag uitgeeft.

Voor deze vakantie was dat €105. Vooral de autohuur was een kostenpost: €20 per persoon per dag, en dan heb je nog geen benzine. Maar vergeleken met andere landen was Spanje wel lekker goedkoop: in Duitsland en Denemarken waren we in 2017 per persoon €120 kwijt, en toen hadden we niet eens een vlucht.

Onze goedkoopste vakantie ooit was een lange reis van drie maanden door Zuid-Oost Azië in 2013. Toen was het dagtarief €54. De lange duur (80 dagen) drukt natuurlijk de kosten. Op onze recente lange reis naar Zuid-Amerika waren we €78 per dag kwijt.

Van de ‘normale’ vakanties was de goedkoopste naar Myanmar, toen we €100 kwijt waren. En de helft daarvan ging op aan de vlucht. Als je geen vliegschaamte hebt zoek je dus een goedkoop land én een goedkope vlucht.

Foto: Stephen Craven / CC-BY-SA

Een hele andere vorm van data is de navigatie. Sinds 2017 kun je in alle EU-landen roamen, en dus ook Google Maps gebruiken.

Google Maps is het beste voorbeeld van hoe data ons leven heeft veranderd. Want hoe vond je de weg vòòrdat je een smartphone had?

Maps laat prachtig de mogelijkheden van data zien: omdat iedereen de app realtime gebruikt kan de app zien of er ergens file staat, en omrijdsuggesties geven. Met de recensies weet je in welk restaurant ze goede maaltijden serveren, en of ze open zijn. Door Streetview kun je van tevoren zien of er een beetje fatsoenlijk te parkeren valt in dat leuke bergdorpje.

Maar Maps toont óók de tekortkomingen van algoritmes en kunstmatige intelligentie. En waarom we niet blindelings moeten vertrouwen op het oordeel van een machine.

Want die filemeldingen in Spanje waren vaak hilarisch slecht op de bergweggetjes. Mijn vriendin en ik maakten er een sport van om elke keer dat Maps een ‘rode route’ liet zien (en er dus file stond) de meest belachelijke klaagzangen te maken over de niet-bestaande files. Want wij kunnen prima inschatten dat zo’n door Google voorspelde file flauwekul is. En Google kan dat, ondanks de miljarden aan investeringen in kunstmatige intelligentie, nog steeds niet altijd.

Ook raar: dat Maps niet snapt dat auto’s kunnen draaien. De app stuurt je soms de meest omslachtige routes op. Als je een U-bocht maakt en de andere kant op rijdt kan dat zomaar tien minuten reistijd schelen.

En dan heb ik het nog niet over de zanderige wandelpaadjes die Maps plotseling aanziet voor provinciale wegen.

Ergo: je moet er als mens nog steeds goed bij blijven en je eigen oordeel gebruiken.

We moeten dus niet alles aan Google overlaten. Maps bood ook weinig uitkomst toen we dinosaurus-pootafdrukken wilden gaan bekijken in de Spaanse bergen. Er zou ergens een voetpad zijn, maar dat konden we niet vinden. Het resultaat was dat we in de bosjes terecht kwamen tot we opeens 50 meter boven ons iets zagen: de afdrukken én de bijbehorende houten promenade.

Om dit te voorkomen is een van mijn andere vakantiehobby’s het bewerken van OpenStreetMap (OSM), de gratis open kaartendienst. Op vakantie gebruik ik de gratis app maps.me (iOS én Android). Je kan dan delen van OSM downloaden en offline gebruiken. Zo kun je overal ter wereld de weg vinden, zonder dat je roaming nodig hebt of een buitenlands simkaartje.

De kaarten van OSM zijn vaak echt beter als het gaat om wandelpaden of afgelegen weggetjes. Toen we eerder dit jaar in Ecuador de Quilotoa-loop wandelden was OSM en maps.me echt een zegen: de routebeschrijvingen waren nogal vaag, maar doordat eerdere wandelaars de routes op OSM hadden gezet kon je alles tóch goed volgen.

Zelf bijdrages doen aan OSM is makkelijk, want voor zowel iOS als Android zijn apps beschikbaar, zodat je op reis hotels of restaurants kan toevoegen, of zelfs hele wegen. Voor de simpele bewerkingen gebruik ik Go Map!!. Wegen en paden trace ik met Trails.

En zo hoeven de volgende toeristen die naar de dinosaurusafdrukken gaan kijken niet meer de bosjes in te lopen.

“De eerste communie” van Josep Llimona in het Museu Nacional d’Art de Catalunya (Barcelona).

Foto’s zijn ook data. We maakten samen zo’n 2.500 foto’s en140 filmpjes. Samen goed voor bijna 12 gigabyte aan data.

Een deel van die foto’s zijn van kunstobjecten in musea. Behalve de kunst fotografeer ik ook altijd de bordjes die er naast hangen. Zo kan ik over tien jaar nog steeds zien van wie een schilderij was dat ik mooi vond. Maar het heeft ook als voordeel dat ik die data kan gebruiken om Wikipedia en Wikidata aan te vullen.

Het is helemaal geweldig als er inventarisnummers op die bordjes staan, want zo zijn ze in Wikidata te koppelen aan andere catalogi.

Het enige nadeel is hoeveel tijd het kost. Er is nu een Wikidata-item voor dit bizarre rotondekunstwerk dat we in Spanje tegenkwamen, en 13 foto’s op Wikimedia Commons. Maar daar ben ik dan ook weer makkelijk een half uur aan kwijt. En ik heb niet alleen foto’s van de kunst van déze vakantie maar ook nog een wachtlijst van alle vakanties tot diep in het vorige decennium.

Ik ben nog wel even bezig dus. Met al die data.