haykranen.nl

Een nieuwe aanwinst voor mijn jaren tachtig kitsch verzameling: deze drie prentjes van een cocktailparty in de eighties. Tweede kerstdag gekocht op de vrije markt in Wamel. Ik geef toe dat ze wellicht zijn geproduceerd in de jaren negentig of zelfs de jaren 2000 en daarom niet helemaal origineel zijn, maar de sfeer lijkt me duidelijk jaren tachtig: veel auberginepaars, zwarte flatgebouwen en spiegelende vlakken (helaas wat minder goed te zien op de foto).

I designed the website for the Wikimedia Conference Netherlands this year. I tested the site on all browsers i had access to, and everything seemed to work fine. However, i got an email from a Linux user complaining about a problem with the main menu bar, using Firefox under Linux.

This seemed like a weird problem: in Firefox under both Mac OS X and Windows XP the page renders exactly the same, so why would it look different under Linux? I decided to run an Ubuntu Live CD on my MacBook to see the problem myself and i was quite surprised to see that the page indeeds renders differently:

Website under Firefox / Mac OS X

Website under Firefox / Ubuntu 6.06

The reason the page looks different under Linux is not something i had heard about earlier: i had specified Arial as the default font for the website, which is available on every Windows and Macintosh computer, however, most Linux distributions lack it, including Ubuntu.

I found this page with a few alternatives that i tried, but many of them (including Utkal, Malayalam and Phetsarath OT) still crippled the menu bar because they were too big. Garuda didn’t cripple the bar, but was very condensed, which looked pretty ugly.

Sans, FreeSans and Nimbus Sans L looked fine under Ubuntu though. So, if you want to provide a good alternative to Linux users for Arial you might want to change the CSS file on your website to something that looks like this:

body {
font-family: Arial, Helvetica, Sans, FreeSans, 'Nimbus Sans L', Garuda, sans-serif;
}

Er is een theorie die zegt dat mensen een bepaalde tijd nodig hebben voordat ze een afgewogen beeld kunnen geven over de culturele uitingen van een bepaalde periode in de geschiedenis. Tien jaar geleden ligt nog te vers in het geheugen, vanaf een jaar of dertig, veertig terug in de tijd kunnen we een redelijk objectief beeld gaan vormen wat ‘mooi’ en ‘lelijk’ was. Alles wat daar tussen valt (dus de periode die op dit moment ongeveer twintig-dertig jaar achter ons ligt) wordt echter meestal als afstotelijk beschouwd.

Geen wonder dus dat de jaren tachtig zo verguisd worden. Een vraag aan een willekeurig iemand wat hij of zij voor ogen heeft bij het woord ‘jaren tachtig’ wordt meestal beantwoord met ‘haarspray’, ‘foute synthesizerpop’ en ‘lelijke kleren’. En niet alleen mode uit de jaren tachtig wordt als lelijk beschouwd, het is bijvoorbeeld ook toepasbaar op architectuur (denk maar aan de Zwarte Madonna in Den Haag), en dus ook op de vormgeving uit die tijd.

De vormgeving van de jaren tachtig is bijzonder uitgesproken. Denk bijvoorbeeld aan:

• Een voorliefde voor de kleuren mintgroen en auberginepaars op een zwarte achtergrond.
• Veel thema’s uit de ruimtevaart: sterrenhemels, planeten, blauw-zwarte verlopen.
• Abstracte vormen van gladde materialen: glazen prisma’s, metalen bollen, plastic kubussen
• Veel hoekige vormen: driehoeken, paralellogrammen, ruiten
• Vergangelijke materialen: plastic, kunststof

Die elementen keren bijvoorbeeld terug in de consumentenelectronica uit de jaren tachtig, kijk maar eens naar dit klokje:

Zwart plastic, geometrische (driehoek-achtige) vormen, smalle lettertypes en die twee kleuren: mintgroen en auberginepaars. Typisch jaren tachtig.

Een ander klokje:

Hier is zelfs het hele lichaam van de klok mintgroen, met twee plastic ‘pendules’ die op en neer gaan in het auberginepaars.

De meeste mensen zullen deze klokjes als uitgesproken lelijk ervaren. Maar waarom? Ik ben er nog niet uit of ik ze nou mooi of lelijk vind, maar apart en anders zijn ze in ieder geval wel. Wellicht zullen we over een jaar of twintig deze dingen net zo mooi vinden als de Jugendstil-vazen van rond het fin de siècle. Die werden namelijk pas in de jaren zestig weer echt populair, toen mensen Jugendstil-achtige ontwerpen gingen gebruiken in psychedelische platenhoezen en advertenties. Twintig jaar na het einde van de Jugendstil-periode, zo rond 1930, vond men de kunst lelijk en bracht men de vazen en meubels naar het grofvuil. Tegenwoordig wordt er op beurzen en veilingen veel geld voor die spullen geboden.

De vraag is natuurlijk of dat ook gaat gebeuren met de jaren-tachtig spullen die nu voor een euro op de rommelmarkt liggen. Ik koop ze, omdat ik bang ben dat anders een hele geschiedenis aan vormgeving verdwijnt in de afvalcontainer. Zouden er echt dingen tussen zitten die over twintig jaar mooi worden gevonden?

Volgende keer: jaren-tachtig kitsch posters!

Ik werk zelf al eeuwen met de hele rits aan Adobe paketten: Photoshop, Illustrator, After Effects, etcetera. Van al die pakketen heb ik Illustrator altijd een beetje mysterieus en onhandig gevonden: alles wat ik kan in Photoshop kan ik op de een of andere manier ook wel in Illustrator bereiken, maar het gaat allemaal weer net wat anders, met een hoop irritatie tot gevolg.

Gelukkig ontdekte ik laatst een geweldig weblog wat dat probleem een beetje verhelpt door elke dag tips, trucs en tutorials te geven over Illustrator: Bittbox. Bijvoorbeeld over maffe effecten met naadloze patronen en standaard Illustrator-tools, het Pathfinder-paneel en vector web 2.0 illustraties. Bij vrijwel elk artikel zit een gratis zipje met alle bronbestanden die je kan gebruiken om zelf verder te experimenteren.

De kracht van dit weblog zit ‘m vooral in het feit dat ze één specifiek onderwerp (tips en trucs over Illustrator) helemaal uitdiepen, en vrij regelmatig (vijf keer per week) nieuwe artikelen posten.

101 is een nieuw digitaal themakanaal van BNN dat gemaakt wordt door een aantal jonge filmmakers. Op de website lezen we:

101 is het nieuwe digitale 24-uurs jongerenkanaal van BNN en de Publieke omroep. Gemaakt voor en door jonge mensen. Met als belangrijkste missie: een rotvaart zetten achter de evolutie van TV.

Dat klinkt mooi, een ‘rotvaart zetten achter de evolutie van TV’, maar in de praktijk valt het nog een beetje tegen. En dan heb ik het niet over de programma’s maar vooral over iets wat je snel over het hoofd ziet: de grafische elementen op het scherm.

101 heeft namelijk een hoop ‘digital on-screen graphics’, zoals teksten en afbeeldingen. Al die spannende dingen moeten natuurlijk ontworpen worden. En daar laten de jonge TV-makers wat steekjes vallen, want men vergeet dat voor televisie ontwerpen iets anders is dan ontwerpen voor een (computer)scherm. Je hebt bijvoorbeeld te maken met de zogenaamde overscan: op televisie zie je, in tegenstelling tot een computerscherm, zelden het hele beeld. Daarom moet je er op letten dat belangrijke dingen (zoals tekst) binnen de zogenaamde title safe area valt, een gebied waarvan je zeker weet dat het op alle televisieschermen (ook oudere modellen) zichtbaar is.

Helaas hebben de ontwerpers van 101 nog nooit gehoord van de safe area (of willen ze zich er niet aan houden). Kijk maar eens naar het volgende screenshot van een programma op 101 TV:

De roze lijnen geven de safe area aan, en daar valt de tekst dus flink buiten, met dit als resultaat op mijn oude tv:

Ja, dat is inderdaad moeilijk lezen. Daarnaast begaan de ontwerpers van 101 TV nog een andere fout: te kleine letters. Het minimale lettertype wat je op een TV kan gebruiken is 20 punts, en als het echt niet anders kan 18 punts. Men heeft zich daar duidelijk niet aan gehouden bij het ontwerp van deze teaser voor Onderweg naar Morgen:

Een ruwe schatting leert dat het lettertype wat hier gebruikt wordt ongeveer 16 punts is. Daarnaast is het ook nog eens extra condensed (extra smal) en zit er vrijwel geen tracking (ruimte) tussen de letters waardoor het nog onleesbaarder wordt, zeker op mijn kleine schermpje:

En dat zit je ook nog eens drie meter verder op een bank, het lezen van de tekst is dus vrijwel onmogelijk.

Het lijkt nogal logisch, maar dit soort simpele fouten zorgen ervoor dat mensen niet naar je programma’s gaan kijken. Mijn TV is uiteraard een extreem voorbeeld van hoe erg het scherm kan zijn waar je ontwerp op komt. Een hoop mensen hebben tegenwoordig grote platte schermen waar deze problemen allemaal een stuk minder zijn, maar zeker de doelgroep waar BNN zich op richt (studenten en jongeren) hebben over het algemeen niet de allermodernste schermen. Het is jammer dat de ontwerpers van 101 TV zich dat nog niet realiseren.

Wilt u ook van die mooie icoontjes maken zoals op de iPhone? Lees dan deze tutorial en u maakt in korte tijd net zo’n icoontje zoals hierboven.

Foto: Malene Thyssen / CC-BY-SA

De foto hierboven is één van de genomineerden voor de Wikimedia Commons Foto van het jaar-verkiezing. Wikimedia Commons, de mediadatabank voor alle Wikimedia Commons-projecten (zoals Wikipedia), heeft elke dag een ‘foto van de dag’ op de voorpagina. Uit die 365 genomineerden kunnen de deelnemers aan het project vijf foto’s kiezen waaruit er uiteindelijk één de titel van ‘Beste foto van 2006′ mag dragen.

De 365 genomineerde foto’s zijn werkelijk prachtig, en zouden zeker niet misstaan in een professioneel fotoboek. Wat dacht u bijvoorbeeld van een close-up van een havik die een muisje oppeuzelt, het Noorderlicht of een hele fotoserie van het bouwproces van het nest van de zwarte roodstaart? En het mooiste is dat al deze foto’s voor niks zijn te verspreiden, bewerken en zelfs commercieël zijn te gebruiken, als u een boek zou willen uitgeven met die 365 foto’s zou dat mogen.

De foto’s zijn trouwens ook allemaal in hoge resolutie op één pagina te bekijken, maar daar moet u wel een beetje mee oppassen want mijn Firefox crashte toen ik dat probeerde. In Opera ging het al wat beter.